Westtour in de 4x4: wat acht uur Madeira écht betekent

Meer dan 9.500 beoordelingen gaan naar één landtour: de westroute langs Cabo Girão, Porto Moniz, Seixal en Fanal in de 4x4, 69 € voor 8 uur, 4,9 sterren. Alleen een catamarantocht om walvissen te spotten wordt op Madeira vaker geboekt. Wat de cijfers niet zeggen: hoe de dag er werkelijk uitziet.

Acht uur – en waar ze naartoe gaan

Eerst het eerlijke verhaal: ongeveer de helft van de dag zit je in de auto. Dat is geen gebrek van de tour, dat is Madeira.

Van Funchal naar Porto Moniz is het ongeveer 50 wegkilometers, via de tunnelweg ruim een uur. Alleen rijdt een westtour die route niet, anders zie je niets: hij volgt bergpassen over de hoogvlakte Paúl da Serra, haarspeldbochten, oude kuststukken – anderhalf uur en meer, ‘s middags hetzelfde terug.

Dan het begin waar bijna niemand op rekent: bij hotelophaal maakt de wagen eerst een rondje door de hotelzone – tussen de eerste en de laatste ophaalstop liggen makkelijk 30 tot 45 minuten, waarin de tour wel loopt, maar niets gebeurt.

Voor de stops blijven realistisch vier uur over:

• Cabo Girão Skywalk: 20 tot 30 minuten
• Porto Moniz: de langste stop, één tot anderhalf uur, meestal met lunchpauze
• Seixal: 30 tot 45 minuten
• Fanal: een half tot drie kwartier uur
• Uitkijkpunten: telkens 10 tot 15 minuten

Het karakter van de dag: veel zien, weinig verblijven.

Waarom 33 € en waarom 69 €

In de categorie jeeptochten staan 85 aanbiedingen vanaf 33 €, mediaan 69 €. Daartussen liggen ongeveer dezelfde bestemmingen – en twee heel verschillende dagen.

Onderaan staat de minibus met 20 tot 30 gasten: vast programma, grote groep, alleen de geasfalteerde hoofdstops. Zo bestaat er een westroute met Fanal en de Skywalk voor 36,48 € bij 7 uur, een watervaltour in het westen voor 34,45 €, een dagtocht naar het laurierbos voor 32 € – allemaal met beoordelingen in de duizenden, 4,6 tot 4,8 sterren. Geen slechte tours, maar andere.

Boven betaal je voor vier dingen: een 4x4 met zes tot acht plekken die ook over onverharde wegen komt; een groep die klein genoeg is voor vragen; ophalen bij het hotel in plaats van een verzamelpunt; en, afhankelijk van de aanbieder, een lunch. Check bij het boeken welke van de vier in de prijs zitten – dat maakt meer verschil tussen twee aanbiedingen dan de prijs zelf. Voor de minimumleeftijd hanteren aanbieders verschillende grenzen; dat staat op de boekingspagina.

De stops, eerlijk bekeken

Cabo Girão, ten westen van Funchal aan de zuidkust bij Câmara de Lobos: de wand valt over zo’n 580 meter bijna loodrecht in de zee, en over de rand hangt een platform met glazen vloer. De eerste stap erop kost moeite, daarna is het een heel goed kustzicht. Als opener ideaal, als dagdoel niet.

Porto Moniz, helemaal in het noordwesten, is de bekendste stop. Waar ooit lava in de zee stroomde en verhardde, bleef een grillig zwart lavaveld over; in de kuilen daarvan liggen de natuurlijke zwembaden, die de Atlantische Oceaan bij elke vloed opnieuw vult – een beheerd gedeelte met kleedhokjes, ernaast ruwere vrije bekkens. Eerlijk gezegd: de plek ligt onbeschut aan de noordkust, en bij golfslag zijn de bekkens niet toegankelijk. Neem badkleding mee, maar reken er niet op – anders wordt het een uur bij het water in plaats van erin.

Seixal aan de noordkust, ten oosten van Porto Moniz, is de rustigere plek: een van de weinige echte zwarte zandstranden van het eiland – de stranden van Madeira zijn anders bijna allemaal kiezelstranden – plus kleinere bekkens tussen donkere rotsen. De weg naar beneden is steil.

Het kustgedeelte tussen Seixal en São Vicente staat op geen enkel programma en blijft toch bij velen het langst hangen: loodrechte wanden, watervallen naast de weg, het uitkijkpunt Véu da Noiva boven de branding. Op één plek van de oude kustweg valt het water rechtstreeks op het asfalt.

Fanal is de hoogvlakteweide aan de noordwestrand van de Paúl da Serra met eeuwenoude laurierbomen: bij mist een van de merkwaardigste plekken van Europa, bij zon een groene wei met koeien. Waarom, staat in Fanal: waarom mist daar beter is dan zon.

Waarom niemand ‘s ochtends de volgorde kent

De belangrijkste zin over Madeira: in Funchal en in de bergen heerst ander weer. Op de boulevard kan de zon schijnen terwijl Fanal in de mist ligt en de toppen in een wolk zitten – een droge zuidkant, een vochtige noordkant, en daartussen een bergkam waar de wolken zich opstapelen. Meer in Weer: Funchal versus de bergen.

Daarom ligt de volgorde van de stops niet vast, en daarom staat op de boekingspagina’s zo vaak “route afhankelijk van de omstandigheden”. De gids beslist ‘s ochtends of hij over de hoogvlakte rijdt of via de buitenkant, of Fanal eerst komt of als laatste. Dat is geen slordigheid, maar precies de reden waarom een begeleide tour hier meer waard is dan elders: wie hier elke dag rijdt, weet waar de wolk hangt. Jij niet. Wie een vaste volgorde nodig heeft, boekt een privétour. Voor losse bestemmingen is vooraf een ticket nodig – daar zorgt de aanbieder voor.

Voor wie dit niets is

Wie wagenziek wordt op kronkelende bergwegen. Daar loopt zo’n dag het vaakst op stuk: uren aan haarspeldbochten, voortdurend wisselen tussen tunnel en daglicht, van zeeniveau naar meer dan 1.400 meter en terug. Als je daar gevoelig voor bent – of hoogte slecht verdraagt – overleg dat vooraf met de apotheek of huisarts en vraag bij het boeken om een plek voorin.

Wie wil wandelen. Hier stap je uit, fotografeer je, stap je weer in; de langste wandelingen zijn een paar honderd meter. Wie wil lopen, is bij de levada-wandelingen aan het juiste adres.

Wie een rustige dag zoekt. Acht uur met ophalen en terugbrengen is geen ontspanningsdag – verkeerd na aankomst of vóór een vroege terugvlucht.

Zelf rijden of je laten rijden?

Met een huurauto blijf je flexibel: in Fanal wachten tot de mist echt goed staat, in Porto Moniz langer blijven als het water rustig is. Een echt voordeel – de tour is niet de enige zinvolle oplossing. Daar staat tegenover: smalle bergwegen met hellingen die je uit Midden-Europa niet kent, zoeken naar een parkeerplek bij elke stop, en ‘s ochtends raad je waar de wolk hangt.

Vuistregel: bij een eerste bezoek aan het eiland rijd je het westen begeleid en neem je de huurauto voor de kortere bestemmingen. Wie langer blijft, doet allebei.

Verder lezen: jeeptochten vanaf 33 € · privétours vanaf 40 € · Bezienswaardigheden op Madeira