€35 of €79: dit maakt écht het verschil tussen de walvis-catamarans bij Funchal

Geen enkele andere tochtsoort op Madeira wordt zo vaak geboekt als de vaart naar walvissen en dolfijnen. 31 aanbiedingen vanaf €35 zijn er te vinden voor de baai van Funchal, samen goed voor 42.463 beoordelingen – de mediaan ligt op €54. De boekingspagina’s klinken allemaal hetzelfde. De tochten zijn dat niet.

Waarom de dieren zo dicht bij de stad zitten

Madeira is de top van een vulkaan die steil de Atlantische Oceaan induikt. Een paar kilometer voor de kade ligt al diep water – daarom is hier geen halve dag vaart nodig om in het gebied te komen waar walvissen en dolfijnen zich ophouden. Veel aanbieders werken bovendien met uitkijkposten aan land, die de boten via de radio de juiste richting op sturen.

In de praktijk betekent dit: na het afvaren en de veiligheidsinstructie bent u vaak al binnen een kwartier tot een halfuur in het zoekgebied. Bij een tocht van drie uur blijft er zo een ruim tijdsvenster over voor het echte zoeken en de ontmoetingen. Bij een tocht van twee uur wordt dat wat nauwer – maar die is dan weer sneller voorbij als de golfslag onaangenaam wordt.

Wat het prijsverschil koopt

De stap van €35 naar €79 is geen stap in de kans op een waarneming. Alle vergunninghouders bevaren dezelfde baai en vallen onder dezelfde regels. Wat verschilt, is wat er tussen de dieren gebeurt.

Aan de onderkant liggen de twee meest geboekte tochten van het eiland: een eco-catamarantocht voor €35 (4,6 sterren, 10.275 beoordelingen, 2,5 tot 3 uur) en een tweede catamarantocht voor €35 (4,6 sterren, 7.074 beoordelingen, 3 uur). Beide varen richting Cabo Girão, beide zijn grote boten met bijbehorend veel gasten aan boord. Verzorging is hier de uitzondering, niet de regel.

In het midden staan tochten zoals de luxe catamarancruise voor €40 (4,3 sterren, 3.591 beoordelingen, 3 uur) met zwemstop bij Cabo Girão. De zwemstop is een ankerstop om in open water te zwemmen – niet zwemmen met dolfijnen. Dat is iets anders en op Madeira slechts beperkt toegestaan.

Aan de bovenkant ligt een all-inclusive tocht voor €79 (4,9 sterren, 2.926 beoordelingen, 3 uur): open bar, catering, kleiner aantal gasten. Die 4,9 sterren bewijzen niet dat daar meer dieren opduiken. Ze bewijzen dat mensen tevredener zijn wanneer ze onderweg ruimte hebben en iets te drinken krijgen.

Wie gewoon walvissen wil zien, krijgt dat voor €35. Wie drie uur op een boot als een middag beschouwt en niet als vervoer, voor die is de meerprijs het eerlijkste geld van het eiland.

Catamaran of rubberboot – de belangrijkere vraag dan de prijs

Het type boot bepaalt sterker over uw middag dan de rekening.

Een catamaran heeft twee rompen, ligt breed in het water en schommelt duidelijk minder. Er is schaduw, een toilet, zitplaatsen en ruimte om te staan. Hij is trager, het zoekgebied blijft kleiner.

Een rubberboot met vaste romp (RIB) is snel, wendbaar en komt verder de zee op. U zit schrijlings, zonder schaduw, en voelt elke golf in uw rug. Twee van de populaire tochten werken zo: een halfstijve tocht voor €54 (4,7 sterren, 2.142 beoordelingen, 2,5 uur) en een snelle kleinschalige tocht voor €54 (4,9 sterren, 1.896 beoordelingen, 2 uur). Voor fotografen en mensen die dicht bij de dieren willen komen, is dit de betere keuze. Voor iedereen die drie uur liever comfortabel zit, is het de slechtere.

Wat een “waarneming” realistisch betekent

Het hele jaar door leven in de wateren rond Madeira kortvin-griendvinvissen en tuimelaars; ook potvissen en gestreepte dolfijnen worden verspreid over het jaar gemeld. Vlekdolfijnen daarentegen zijn zomergasten en worden meestal tussen lente en herfst gezien, net als brydevinvissen.

Wat u dus vrijwel altijd krijgt, zijn dolfijnen of griendvinvissen. Wat u niet kunt bestellen, is de soort. Wie met het beeld van een springende bultrugwalvis aan boord gaat, komt teleurgesteld terug – en wie een groep griendvinvissen een kwartier lang aan de oppervlakte ziet liggen, heeft het rustigere, maar zeldzamere moment beleefd.

De regels bepalen de ontmoeting, niet de kapitein

Madeira reguleert het walvissen bekijken al jaren strikt, met vergunningsplicht en een beperkt aantal boten. De gangbare voorschriften: minstens 50 meter afstand tot walvissen en dolfijnen, verlaagde snelheid bij nadering, alleen rustig en schuin van achteren benaderen, maximaal tien minuten per boot bij een groep en in totaal niet meer dan veertig minuten, plus een bovengrens voor hoeveel boten er gelijktijdig in de buurt mogen zijn. Jagen, voeren en opzettelijk met de dieren zwemmen zijn verboden.

Dat is de reden waarom een goede kapitein op een gegeven moment wegdraait, ook al zijn de dieren er nog. En het is de reden waarom sommige ontmoetingen vijf minuten duren: de dieren komen dichterbij als ze dat willen – of nu net niet.

Weer, golfslag en de beslissing ’s ochtends

De klassieke Madeira-situatie geldt ook op het water: op de kade van Funchal schijnt de zon, terwijl de bergen in de wolken hangen. Voor boottochten telt echter niet de wolk, maar de golf – en de zuidkust bij Funchal ligt aanzienlijk beschermder dan de ruwe noordkust. Meer daarover in ons artikel over het weer in Funchal en in de bergen.

Of er wordt gevaren, beslist de aanbieder ’s ochtends zelf. Wordt er afgezegd, dan is dat geen slechte service, maar de enige verstandige omgang met golfslag.

Voor wie de tocht niets is

• Wie gevoelig is voor golfslag. Ook een catamaran schommelt. Vraag voor middelen tegen zeeziekte bij de apotheek of uw huisarts – dat is niets wat op een reispagina thuishoort.
• Wie gegarandeerd dieren wil zien. Sommige advertenties beloven waarnemingen. Wilde dieren laten zich niet beloven.
• Wie er niet van houdt drie uur stil te zitten. Tussen de ontmoetingen wordt gezocht, en zoeken ziet eruit als varen.

Als er niets opduikt

Sommige aanbieders bieden bij een tocht zonder waarneming een gratis herhalingstocht aan – zeker niet allemaal, en de voorwaarden verschillen. Dat staat op de betreffende boekingspagina, en daar moet u het vóór het boeken nalezen, niet erna.

Alle tochten in één overzicht toont de categorie walvissen en dolfijnen – daar vinden ook gezinnen iets, want leeftijdsgrenzen stelt elke aanbieder zelf vast. Wie liever de kust wil zien, kijkt bij de boottochten of de tochten naar zonsopgang en zonsondergang.