Oosttour vanuit Funchal: wat acht uur richting Santana je echt opleveren

Het korte antwoord: de oosttour is een rijdag met korte stops – drie tot drieënhalf uur in het voertuig, vijf tot zeven stops, en Santana zelf is twintig minuten, geen openluchtdorp. Boek hem als je afwisseling wilt: rieten huisjes, laurierbos, een kale landtong en een top-stop op één dag. Wil je puur landschap en heb je maar één dag, dan is het westen de betere lus. Voor de meeste mensen die voor het oosten kiezen, is de tour met de meeste beoordelingen ook de kortste: de oosttour via Pico Arieiro, Santana en Laurissilva, € 36,48 voor 7 uur.

Bekijk prijzen en data voor de oosttour via Pico Arieiro, Santana en Laurissilva

De oosttour verkoopt zichzelf met één beeld: de driehoekige rieten huisjes van Santana. Wie alleen daarvoor boekt, moet weten hoe de rest van de dag eruitziet – want Santana is de kortste stop van allemaal.

De rekensom: acht uur, hoeveel daarvan in de bus?

Drie oostronden laten het patroon zien. De oosttour via Pico Arieiro, Santana en Laurissilva kost € 36,48 voor 7 uur (4,8 sterren, 3.238 beoordelingen), de hele-dagtour door het oosten met een rumproeverij € 35 voor 8 uur (4,7 sterren, 1.804 beoordelingen), en de begeleide oosttour met een laurierbos-wandeling € 40 voor 7 uur (4,8 sterren, 1.413 beoordelingen). Alle drie rijden dezelfde lus: over de bergen naar het noorden, langs de noordoostkust naar Santana, naar beneden richting de oostpunt, terug via de zuidoostkust.

Grofweg zit je drie tot drieënhalf uur in het voertuig. Dat is geen tekortkoming, maar geografie: Madeira heeft geen rechte wegen. Van Funchal naar de Pico do Areeiro is het ongeveer 45 minuten haarspeldbochten, van daar naar Ribeiro Frio twintig, tot Santana bijna dertig. De rest verdeelt zich over vijf tot zeven stops van twintig tot vijfenveertig minuten plus een lunchpauze. Wie zich onder “hele dagtour” acht uur aan stops voorstelt, rekent verkeerd.

Vijf oostronden vergeleken

Tour	Duur	vanaf	Beoordeling	Past bij
Oosttour via Pico Arieiro, Santana en Laurissilva	7 uur	€ 36,48	4,8 (3.238)	Wie voor het eerst het oosten doet
Hele-dagtour door het oosten met een rumproeverij	8 uur	€ 35	4,7 (1.804)	Wie de hele dag uit wil en aan het eind een proeverij wil
Begeleide oosttour met een laurierbos-wandeling	7 uur	€ 40	4,8 (1.413)	Wandelaars die Ribeiro Frio te voet willen, niet alleen de parkeerplaats
Pico do Areeiro naar Santana in een 4x4	7 uur	€ 67	4,7 (331)	Kleine groepen die liever in een terreinwagen zitten dan in een busje
Halve dagtour door het Nonnendal	3u 30m	€ 28	4,5 (2.391)	Wie acht uur te lang vindt, en gezinnen met kleine kinderen

Bekijk beschikbaarheid voor de begeleide oosttour met de laurierbos-wandeling

Santana eerlijk bekeken: twintig minuten, geen openluchtdorp

De palheiros – de wit-rood geschilderde huisjes met het rieten dak dat tot op de grond reikt – waren ooit de gewone woon- en bedrijfsgebouwen van de noordkust. Eilandbreed staan er nog ongeveer honderd, de minste in oorspronkelijke staat. Wat je op de tour ziet, is de groep gerestaureerde en deels nagebouwde huizen in het centrum van Santana, bij het gemeentehuis, met kunstnijverheid binnen.

Dat is een fotostop: twintig minuten, zelden meer dan een half uur, en je staat er niet alleen voor. Santana zelf is een moderne plaats met supermarkt en betonnen gebouwen – de huizen erin vormen een verzorgd ensemble, geen bewaard gebleven dorp.

Wie een ongerept dorp verwacht, komt bedrogen uit. Wie weet wat er komt, vindt het toch de moeite waard: dit bouwtype bestaat nergens anders, en de groene noordkust is een andere planeet dan Funchals hotelzone.

Ribeiro Frio: het laurierbos om aan te raken

Voor velen het heimelijke hoogtepunt. Ribeiro Frio ligt op ongeveer 860 meter in het Laurissilva, het subtropische laurierbos dat in deze omvang nergens anders voorkomt en dat als UNESCO-werelderfgoed beschermd is. Er is een forellenkwekerij en een kort, bijna vlak levada-pad naar het uitkijkpunt Balcões – een goede twintig minuten per richting, breed, zonder stijging.

Of jouw tour dat pad meeneemt, is het bepalende verschil tussen twee verder identiek uitziende aanbiedingen; sommige stoppen alleen bij de parkeerplaats. De begeleide oosttour met de laurierbos-wandeling zet het in de titel, wat het duidelijkste signaal is dat je krijgt. Wie echt wil lopen, is toch beter af bij de levada-wandelingen.

Ponta de São Lourenço: kijken, niet lopen

De oostpunt is het tegenovergestelde van de rest van Madeira: kaal, boomloos, roodbruin, gevormd door de wind. Het is droog daarbuiten, daarom groeit er niets hoog.

Een dagtour stopt bij het uitkijkpunt: kijken, fotograferen, weer instappen. De wandeling over de landtong is een eigen onderneming – ongeveer zeven kilometer heen en terug, afhankelijk van het tempo tweeënhalf tot vier uur, en over de hele route geen boom, geen schuilplaats. Dat hoort op een andere dag, niet in een programma van acht uur met vijf andere bestemmingen.

De Areeiro-stop is niet de zonsopgangtour

Zelfde berg, ander tijdstip, andere kans. Op 1.818 meter stopt de oosttour in de ochtend. Tegen die tijd heeft de zon de hellingen al opgewarmd, vochtige lucht stijgt op – wolken vormen zich in de loop van de dag eerder dan dat ze oplossen. De beroemde foto’s van de wolkenzee ontstaan vroeg; laat in de ochtend sta je met dezelfde kans in de mist als erboven.

Geen argument tegen de stop, maar wel een tegen de verwachting. Wie de top als hoofddoel wil, boekt hem apart – daarover hebben we een artikel over Pico do Areeiro met kinderen; de vroege ritten staan onder zonsopgang en zonsondergang.

Machico, Camacha en de rest van de lus

Op de terugweg liggen, afhankelijk van de aanbieder, Machico en Camacha. Machico aan de zuidoostkust is het begin van alles: hier gingen in 1419 de eerste Portugezen aan land, tot eind vijftiende eeuw was de plaats hoofdstad van het eiland. Vandaag een rustige baai met een van de weinige zandstranden van Madeira – het zand is opgespoten. Camacha hoog boven Funchal is het mandenvlechtersdorp; in de praktijk betekent dat meestal een werkplaats met verkoopruimte. Een leuke afsluiting, geen eigen reisdoel.

De zin die op Madeira alles bepaalt

In Funchal en in de bergen is het weer verschillend – tegelijkertijd. Op de boulevard schijnt de zon, terwijl de toppen in de wolken zitten en het in het noorden regent. Daarom is een begeleide tour hier meer waard dan ergens anders: de gids ziet ‘s ochtends waar het weer naartoe trekt en draait de volgorde om of ruilt een stop. Met de huurauto rijd je je eigen plan – soms recht een grijze muur in. Meer daarover bij het weer in Funchal en in de bergen.

Oost of west, als er maar één dag over is

Eerlijk antwoord: voor de meesten het westen. Het is landschappelijk spectaculairder, en dat zie je terug in de vraag – de grote westronde verzamelt 9.707 beoordelingen, terwijl de meest beoordeelde oosttour op 3.238 staat. Het oosten wint als je afwisseling wilt in plaats van pure panorama’s: rieten huisjes, laurierbos, een historische plaats, een schiereiland als uit een ander land. Wie twee dagen heeft, doet beide; de routes overlappen nauwelijks.

Voor wie de tour niets is

Wie wil wandelen. Hier stap je uit, kijk je, stap je weer in; de langste wandeling is twintig minuten naar Balcões.

Wie gevoelig reageert op bochtige bergwegen. Het traject over Poiso en naar beneden richting Santana is de ene haarspeldbocht na de andere, plus 1.800 hoogtemeters in een uur. Hoe je dat verdraagt, weet alleen jij zelf – bij twijfel is dat een vraag voor je huisarts, niet voor een reisblog.

Wie niet houdt van stops onder een half uur. Een rondrit is een overzicht. Wie ergens langer wil blijven, boekt een privétour.

Een minimumleeftijd noemen we bewust niet: de aanbieders stellen verschillende grenzen, en wat geldt, staat op de betreffende boekingspagina. Sommige routes vereisen een vooraf gekocht ticket – bij een begeleide tour regelt de aanbieder dat.

Ons advies

Voor de meeste mensen: de oosttour via Pico Arieiro, Santana en Laurissilva, € 36,48 voor 7 uur. Hij heeft de meeste beoordelingen van alle oosttours, met 4,8 sterren, en met zeven uur is hij een uur korter dan de achturige versies – wat je op een dag met zoveel rijtijd merkt. De dag met rumproeverij kost € 35, anderhalve euro minder, en duurt een uur langer.

Bekijk prijzen en data voor de oosttour via Pico Arieiro, Santana en Laurissilva

Als je bij Ribeiro Frio wilt wandelen: de begeleide oosttour met de laurierbos-wandeling, € 40 voor 7 uur. De extra drieënhalve euro koopt de ene stop waar het oosten meer is dan een uitkijkpunt.

Voor kleine groepen die de lus in een terreinwagen willen: Pico do Areeiro naar Santana in een 4x4, € 67 voor 7 uur. Bijna het dubbele van de prijs, en de route is dezelfde – de moeite waard voor het voertuig en de groepsgrootte, niet voor de route zelf.

Als acht uur te veel klinkt: de halve dagtour door het Nonnendal, € 28 voor drieënhalf uur. Een heel andere richting, maar een eerlijk antwoord voor wie geen vakantiedag in een bus wil doorbrengen.

Bekijk beschikbaarheid voor de halve dagtour door het Nonnendal

Voor wie het oosten de verkeerde keuze is: wie wil wandelen, wie wagenziek wordt van haarspeldbochten, en wie maar één dag heeft en het meest spectaculaire landschap wil – dat is het westen.

Om verder te kijken

Jeep- en 4x4-tochten – 73 aanbiedingen vanaf € 32,63, mediaan € 68,40. Hier lopen de meeste oostronden.

Wat je op Madeira gezien moet hebben – het overzicht, als je nog aan het uitzoeken bent.